regio   

sport   

cultuur   

handelaren   

computer   

horeca   

gezondheid   

jr & sr   

onderwijs   

nieuws

contact   

 
 

Regio - Parken - Het Fort van Merksem

Algemeen
Fort Merksem wordt in het kader van de uitbreiding van de Vesting Antwerpen opgericht om het plateau van Merksem aan de vijand te ontzeggen.

Op dit niet inundeerbaar plateau zouden ervijandelijke batterijen kunnen opgesteld worden om de Antwerpse agglomeratie te bombarderen.

De bouw wordt toegelaten door de wet van 10 januari 1870.

De gronden worden aangekocht volgens KB van 18juli 1870 (nr 17 40) en de verkoopakten verledenvoor de Provinciegouverneur in 1870-187.

Het proces-verbaal van afpaling wordt verleden voor notaris Van Dijk te Antwerpen.

De kosten van de bouw van de Forten Merksem, Kruibeke en Zwijndrecht samen belopen 8,2 miljoen goudfrank.

In 1908 worden de krijgsdienstbaarheden rond het Fort opgeheven.

Het Fort wordt in 1911-1912 gedeeltelijk met beton gemoderniseerd.

In de ochtend van 9 oktober 1914 blazen de Belgen het hoofd van het reduit op.

Na WO I doet het een tijdlang dienst als opslagplaats voor buitgemaakt Duits oorlogsmaterieel.

Na WO II is het een Legerdepot voor motorbrandstoffen en later een kazerne van de Belgische Zeemacht (tot in 1972).

In 1977 wordt het eigendom van de gemeente Merksem (nu stad Antwerpen) die het omvormt tot een recreatiedomein waarin ook een aantal verenigingen hun intrek nemen.

Op het glacis zijn er volkstuinen.

Het domein is 36 ha groot.

Beschrijving van het fort
Fort Merksem is van het type “Fort met reduit met natte gracht”.

Het is nagenoeg trapeziumvormig, waarvan de kleine basis het 370 m-bredehoofdfront (II-III), de grote basis het keelfront (I-IV) en de niet parallelle zijden beide zijfronten (I-IIen III-IV) vormen.

De staart van het reduit (R) is in het keelfront gelegen.

Het profiel van het hoofdfront vertoont een ronde weg onderaan. een onbeklede escarp met een berm, de plongée van de borstwering en de walgang.

Hoofd- en zijfronten zijn ingericht voor het opstellen voor een 30-tal kanonnen en mortieren die er de actie op grote afstand moeten voeren.

Ze zijn in front gedekt door de borstwering en zijdelings door traversen en holtraversen.

Het rechter zijfront is uitgerust met een lift (E) om materieel en munitie op de wallen te brengen.

De grachtverdediging gebeurt vanuit de kazematten van de grote caponnière (F), twee halvecaponnières (G) en vanuit het gevechtsplatform van de staart van het reduit.

De caponnière, vastverbonden met de hoofdwal, heeft beneden een gekazematteerde verdieping met op elke flank vier kanonkelders die ingericht zijn voor 12cm-kanonnen uit gietijzer op raamaffuit (Mod 1872).

Bovenop is er een gevechtsplatform, eveneens ingericht voor geschut.

De halve caponnières zijn ingericht met telkens vier kanonkelders voor hetzelfde type geschut.

Buiten de gracht loopt er een bedekte weg (H) met telkens drie wapenplaatsen voor hoofd- en keelfront en opstellingsplaatsen voor bijkomende artillerie op elk zijfront.

De bedekte weg is beschermd door het voorliggend glacis (J).

Een bomvrije artilleriekazerne (L) bevindt zich onder het hoofdfront.

Het reduit bestaat uit twee delen en elk deel wordt verdedigd door een natte gracht (een unicum in de Vesting Antwerpen) die in verbinding staat met de keelgracht.

Het hoofd van het reduit (K) is ongeveer ellipsvormig.

Rond een langwerpige binnenplaats bevinden zich de bomvrije lokalen van een infanteriekazerne.

Bovenop is er een gevechtsplatform ingericht voor geschut.

De staart van het reduit (R) heeft eveneens een binnenplaats waar rond er zich bomvrije lokalenbevinden.

Het gevechtsplatform is eveneens georganiseerd voor geschut.

Van de reduitingang(P), gedekt door een redan, loopt een bomvrije poterne dwars door de staart naar een brug over de gracht tussen staart en hoofd en zo naar het hoofd van het reduit.

Van de hoofdingang (Q) loopt een bomvrije poterne naar het officierenpaviljoen (S) en zo naar de rechter halve caponnière.

Alle metselwerk is uit baksteen.

ModerniseringIn 1911-1912 wordt het Fort gedeeltelijk met beton versterkt o.a., de grote caponnière (maar niet de halve caponnières) en het hoofd van het reduit.

In het midden van de hoofdwal wordt een betonnen holtraverse gebouwd.

Huidige toestand
Het hoofd van het reduit is volledig vernield (nu dierenpark) en de reduitgrachten gedempt.

De linker wal is gedeeltelijk, de keelwal volledig afgegraven. De grote caponnière werd omgevormd tot een commandopost van de Zeemacht.

Eén der grote loodsen (uit 1909) wordt als recreatiecomplex gebruikt.

Robert Gils

   

Omhoog

privacybeleid

Omhoog

©ALP

web
analytics

Adverteren